[SIZE=1.5]زن در سینما و سیما در گفتگو با گوهر خیراندیش
اگر بخواهیم در سینمای ایران در میان هنرمندان زن، هنرپیشه.ای را مثال بزنیم که نقش.های مختلف و تیپ.های متنوعی از او دیده.ایم، گوهر خیراندیش بهترین گزینه است. خیر اندیش همان.طور که نقش.های متتفاوتی در سینما و تلویزیون تجربه کرده، ترسیم.هایی متفاوت از تصویر مادرانه داشته است. از نگرانی و دلشوره.های یک مادر دلسوز و بازی به یاد ماندنی.اش در "همسایه.ها" تا نقش مادری خلافکار و مناسبات لوطی.منشانه.اش در "اشک.ها و لبخندها". به بهانه فرا رسیدن روز زن و مادر، با مادر فیلم.ها و سریال.های "میوه ممنوعه"، "روزی روزگاری"، "دعوت"، "گل یخ"، "واکنش پنجم" و.... در خصوص سیمای زن در رسانه ملی و میزان تطابق آن با واقعیت.های موجود در جامعه گفت.وگویی داشته.ایم که در ادامه می.خوانید. [/SIZE] [SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]شمایلی از تلخی های موجود در زرورق نمایش
اصولا در سیما هر تصویری نمی.تواند بیانگر واقعیت محض موجود در جامعه باشد و شاید این مسئله مبتنی بر شرایط خاص این رسانه و برد وسیع آن در تمام نقاط کشور باشد. بر همین اساس اگر هم قرار است برخی از وقایع تلخ موجود در جامعه به تصویر کشیده شود باید با شکل و شمایلی درست به گونه.ای در زرورق نمایش بپیچیم که هم امید داده باشیم و هم بتوانیم تاثیرگذار باشیم. از این رو حرف.های بی.پرده. و قابل باور بیشتر در قالب رمان و برخی آثار سینمایی نمود پیدا می.کند. متاسفانه در رسانه ملی ما کمتر می.توانیم به حرف.های زیربنایی در خصوص معضلات خانواده و جامعه بپردازیم .[/SIZE]

[SIZE=1.5]
خود سانسوری معضل جامعه هنر
بارها اتفاق افتاده موضوعی را به دوستان نویسنده پیشنهاد داده.ام آنها از ترس ممیزی و سانسور امتناع کرده.اند اما وقتی به اصرار من از مسئولان ذی.ربط سوال کرده متوجه شده.ایم که نباید خودمان را سانسور می.کردیم و این موضوع به هیچ وجه خارج از خطوط قرمز نبوده است. با مساعدت مسئولان روشنفکر و شناخت درست فیلمنامه.نویسان از خطوط قرمز و عدم.خود سانسوری می.توان آثاری ساخت که تصویری واقعی. و قابل.قبول. از سیمای زنان و مشکلات آنها در رسانه ملی ارائه می.کنند اطمینان دارم اگر انتقادهایی که موجب تعالی جامعه می.شود را به بیانی درست و اصولی مطرح کنیم نه تنها مورد سانسور قرار نمی.گیریم بلکه پذیرفته هم خواهیم شد.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]در سینما جایگاه زن واقعی. و ملموس.تر به تصویر کشیده شده است
اگر بخواهیم مقایسه.ای داشته باشیم از جایگاه زنان در آثار قبل و بعد از انقلاب، چه در سینما و چه در سیما این جایگاه تعریف درست تری پیدا کرده و نسبت به سینمای پیش از انقلاب کارها فهیمانه.تر و مشکلات زنان زیربنایی.تر بیان شده است اما در مجموع در سینما جایگاه زن واقعی.تر و ملموس.تر به تصویر کشیده شده و در سینما بیشتر به جوهر وجودی زنان نزدیک شده و معضلات و مشکلات، شادی، غم و مصائب زنان را به تصویر کشیده است.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]زنان پای سماورنشین با کارکردی تزئینی
زنان سینمای قبل از انقلاب زنانی بودند که یا پای سماور بوده و کارکردی ابزاری و تزئینی داشتند و یا زنانی بودند که قرار بود با آب توبه بر سر ریختن به زنان نجیب تبدیل شوند. و آثاری که در آن به شکل اصولی به شخصیت زنان پرداخته شده بود از تعداد انگشتان دست هم تجاوز نمی.کرد.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]از "مادر" حاتمی تا "جدایی نادر از سیمین"
بعد از انقلاب زنان نقشی موثر، سازنده، تاثیرگذار و پویاتر از زنان پیش از انقلاب داشتند. از فیلم "مادر" زنده.یاد علی حاتمی که نشانی بود از این واقعیت که حضور فیزیکی و معنوی یک زن چگونه خانواده را دور هم جمع می.کند و به همسویی، همدلی و همزیستی مسالمت.آمیز ترغیب می.کند تا اهم کارهای بیضایی، اغلب آثار رخشان بنی.اعتماد و داریوش مهرجویی. همچنین زنان روشنفکر در آثار محمدعلی سجادی، زنان سینمای روستا در کارهای خسرو معصومی، آثاری از پوران درخشنده، تهمینه میلانی و به تازگی اصغر فرهادی و حمید نعمت.الله.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]بیضایی و زنانی که حماسه می.آفرینند
در آثار بیضایی زنان نقش.های پیش برنده و تاثیرگذاری در قصه دارند. از " کلاغ" و "چریکه تارا" و "شاید وقتی دیگر" تا "سگ کشی" این زنان حماسه می.آفرینند. خانم بزرگ در "مسافران" به زیبایی شکوه تحمل یک زن و پیوند عاطفی یک مادر را به تصویر می.کشد.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]زنانی باورپذیر و حماسی در قصه.های مهرجویی و کیمیایی
می.توان در قصه.های مهرجویی به زنانی باورپذیر رسید؛ "سارا"، "لیلا"، "بانو"، "پری" و... زنان نقش.های محوری و شخصیت.های بسیار تاثیرگذار دارند. آنالیز شخصیت زنان آثار مهرجویی، بیضایی و رخشان بنی اعتماد به فرصتی بیش از این نیاز دارد. "نرگس"، "ننه گیلانه"، "زیر پوست شهر" و... بنی.اعتماد چه زیبا تصویر مادری زحمتکش و گذشت یک زن که از او اسطوره می.سازد را به تصویر می.کشد. یا آثار اخیر سینمای ایران؛ "در باره الی"، "جدایی نادر از سیمین"، "بوتیک" و... در آثار کیمیایی از جمله "سربازان جمعه"، "دندان مار"، "تیغ و ابریشم" هم می.توان تصویری از زنان فعال را مشاهده کرد.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]گوهر خیراندیش و نقش.های مادرانه
در"اشک.ها و لبخندها"، "میوه ممنوعه" و... هم به شخصیت زنان پرداختیم اما باز هم در لفافه. "اشک.ها و لبخندها" برای ایام نوروز تولید شد و بنابر دلایلی در این ایام پخش نشد؛ اما در بازبینی.های نهایی با رایزنی و گفت.وگو اغلب مشکلات حل شد و تنها اصلاحیه.ای که به کار خورد بخش پایانی داستان بود که درخواست شده بود شمسی پلنگ دچار تحول شده و سرنوشتی متفاوت پیدا کند. ولی ما در رفتار لوطی.منشانه این مادر خلافکار و پسرش هم به خوبی جایگاه مهم و قابل احترام مادر را می.بینیم . در صحنه.ای که مادر برای تنبیه پسرش (هومن برق.نورد) او را در انباری خانه حبس می.کند و تار موی خود را به چفت در گره می.زند و پسر آنقدر برای مادر حرمت قائل است که برای رهایی خود حاضر نمی.شود تار موی مادر را پاره کند. در همین نمایش هم که توام با فانتزی و طنز ظریفی است آقای فتحی یادآور می.شود که در هر مرتبت و جایگاه اجتماعی حرمت مادر قابل احترام و تقدیر است.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]آبروداری و رسوایی ازدواج مجدد همسر
در "میوه ممنوعه" قدسی با داشتن شغلش زندگی.اش را از دست رفته می.بیند و با رسوایی ازدواج مجدد همسرش روبروست آگاهانه به زندگی خود سامان می.دهد و به حاج یونس فتوحی فرصت می.دهد تا انتخابی اصلح داشته باشد و اینگونه با تدبیر و تداوم مهر، زندگی خانوادگی.اش را احیاء می.کند.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]"همسایه.ها"؛ حضور کوتاه زنده.یاد جمشید اسماعیل.خانی و حسرتی که برای همیشه باقی است
در سریال.های "همسایه.ها" و " خانه ما" نیز مادری دلسوز و منطقی را شاهد هستیم که ارتباطی دلسوزانه و مهرورزانه با فرزندانش برقرار می.کند که می.توانست ایده و الگویی باشد برای مادرانی که فرزندانی در خانه دارند. "همسایه.ها" یکی از آثار موفق جمعی و متاسفانه تجربه.ای تکرار نشدنی است. به دو دلیل ، اول به دلیل مشغولیت بازیگران این سریال که هر کدام ستارگان مطرحی هستند و دوم بی.رغبتی این هنرمندان برای حضور در آثار تلویزیونی به دلیل شتابزدگی تولیدات تلویزیونی و نداشتن فرصت تمرین و ارائه خلاقیت. در سریال "همسایه.ها" قصه.ها قصه.ای تاثیر گذار بود و بازی.ها هم باورپذیر؛ حتی بازیگران میهمان هم از چهره.های مطرح و مقبول سینما و تلویزیون بود؛ گروهی تکرار نشدنی که حسرتش برای همیشه برای من باقی خواهد ماند. به شخصه خاطرات خوشی از زمان تولید این مجموعه دارم بخصوص به جهت حضور هرچند کوتاه زنده.یاد جمشید اسماعیل.خانی.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]"حنانه" آفریده ذهن میرباقری بود
من نمی.دانم چقدر تصویری که از زنان در "مختارنامه" ارائه می.شود واقعیت داشته و آیا در تاریخ هم زنانی با این هیبت و عملکرد وجود داشته.اند یا اینکه بیشتر پرداخته ذهن کارگردان است. اطلاعات تاریخی من در این خصوص چندان موثق و قابل استناد نیست اما در مورد نقش خودم "حنانه" باید بگویم بیشتر آفریده ذهن آقای میرباقری بود.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]پند و اندرز برای والدین جایگزین نصیحت به بچه.ها شود
ما همیشه خواسته.ایم بچه.ها را نصیحت کنیم و الگو باشیم در حالی که به اعتقاد من در حال حاضر نیاز پند و اندرز برای والدین به شدت احساس می‎شود. باید با ساخت آثاری در خور توجه و کارشناسانه و با بیانی مناسب نوع ارتباط.گیری با فرزندان را به پدر و مادرها آموزش دهیم. باید رسانه دانشگاهی برای والدین باشد تا آموزش ببینند که چگونه با مسائل و مشکلات فرزندانشان در جامعه روبرو شده و نقش خود را به خوبی بازی کنند.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]رغبتی برای تماشای فارسی.وان نمی.ماند
اگر کمی دست نویسندگان ما برای انتقادهای زیربنایی و ساخت سریال.های اجتماعی باز باشد و جلوی نظارت.های سلیقه.ای در سیما گرفته شود مطمئن باشید آثار کارگردانان ما به لحاظ ارزش.های معنوی، نمایشی، داستانگویی و بازی.های خوب غنی است که دیگر رغبتی برای تماشای برنامه.های سطحی و ضعیف شبکه.های ماهواره.ای همچون فارسی.وان باقی نمی.ماند.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]کارگردانان می.دانند چه کار کنند تا اثرشان مورد شماتت و خنده قرار نگیرد
طی این سالها دست.اندرکاران هنر یاد گرفته.اند چگونه برنامه بسازند که هم تاثیرگذار باشد و هم هدایتگر. فقط مسئولان باید کمی به نویسندگان، کارگردانان و برنامه.سازان اعتماد داشته باشند. از متولیان و مسئولان تقاضا دارم دست برنامه.سازان را باز بگذارند و این اطمینان را داشته باشند هنرمندان ما به حدی به مردمشان احترام می.گذارند و خط قرمزها را هم می.شناسند که شاید هیچ نیازی هم به نظارت احساس نشود. به عنوان نمونه آنها می.دانند چگونه تفاوت شمایل ظاهری زن را در بیرون و درون خانه تصویر کنند که برای مخاطب باورپذیر شود و اثرشان مورد شماتت و خنده قرار نگیرد.[/SIZE]

[SIZE=1.5] [/SIZE]
[SIZE=1.5]انتقادهای صنفی و عدم انتقادپذیری
دست برنامه.سازان را برای بیان معضلات و مشکلات جامعه و بخصوص جوانان بیش از این باز بگذارند، اجازه دهیم حرف.های زیر بنایی و سازنده در رسانه بیان شود. حمایت از سریال.سازان اجتماعی بیشتر شود ما هنوز یاد نگرفته.ایم که با انتقاد سازنده می.توان ناهنجاری.های خانواده و جامعه را تصحیح کرد. متاسفانه به محض این.که در یک سریال عملکرد نادرست یک پلیس، مدیر، پزشک، معلم و....نقد می.شود به کل جامعه تعمیم می.دهند و انتقادهای صنفی به همراه دارد. کسی به خود اجازه نمی.دهد که این شفاف بودن را گل.آلود کند اطمینان داشته باشیدکه دست اندکاران هنر محال است برنامه.ای بر ضد ارزش.های مدون جامعه و تعالی مردم کشور بسازند. هیچ هنرمندی دوست ندارد که در کشورش بلبشو شود .چرا که در بلبشو هیچ سازندگی وجود ندارد و در آب گل.آلود نمی.توان همدیگر را دید. پس متولیان رسانه اگر اجازه بدهند که انتقادهای سازنده مجالی برای مطرح شدن پیدا کرده و سره از ناسره تشخیص داده شود مطمئنا در آینده شاهد کارهای تاثیرگذار با حفظ ارزش های جامعه خواهیم بود.[/SIZE]